آن‌كه نقد باشد . و فروع اين و شعبش در كتب فقه مشروح باشد و اين‌قدر كفايت است . علّامه شعرانى : مذهب مؤلف در فروع ربا موافق بيشتر بزرگان طايفهء شيعه - أيّدهم اللّه - است ، امّا بسيارى از متأخّرين در بعض مسائل آن مخالفند ، از جمله نسيه در مبادلهء دو جنس را ربا نمىدانند ، مگر در زر و سيم ، و چون روايات در منع بسيار است ، احتياط شديد بايد كرد و از نسيه احتراز بايد جست ، مگر آن‌كه يك طرف معامله طلا يا نقره باشد . « 1 » مؤلف : ابو سعيد خدرى روايت كند در حديث معراج كه رسول صلّى اللّه عليه و آله گفت ، در شب معراج كه مرا به آسمان بردند ، جماعتى را ديدم شكم‌هاى ايشان برآماسيده ، هر شكمى چند خانهء بزرگ بر رهگذر آل فرعون افتاده و آل فرعون را هر بامداد و شبانگاه بر دوزخ عرضه مىكردند ، چنان‌كه حق‌تعالى گفت : النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا « 2 » ايشان مىآمدند به مانند شتران مست مهار گسسته ، هيچ سنگى و كلوخى و درختى پيش نيامدى و إلّا ايشان پاى بر آن نهادندى و پست كردندى ، چون به ايشان رسيدندى ايشان خواستندى كه از راه ايشان برخيزند ، چندان‌كه جهد كردندى ، نتوانستندى كه از راه ايشان برخيزند و هرگه كه برخاستندى با جاى افتادندى تا ايشان درآمدندى و اين قوم را در پاى گرفتندى و پست كردندى درآمدن و شدن همچنين مىكردندى و آل فرعون مىگفتند : « اللهم لا تقم الساعة أبدا » بار خدايا قيامت برمينگيز هرگز . من گفتم : اى جبرئيل ! اين افتادگان كه‌اند ؟ گفت : اينان آنانند كه در دنيا ربا خوردندى . علّامه شعرانى : اينها در عالم برزخ بودند و از آن بيرون شكم ، درون آن آشكارا بود ؛ جهت آن‌كه اجسام برزخى چنين است و از نبودن احشاء ، حيات از آنها زائل نمىشد ، چون روح و حيات در عالم برزخ تابع سلامت بدن نيست ، مانند دنيا ، بلكه روح به

--> ( 1 ) . همان ، ص 396 . ( 2 ) . غافر ( 40 ) آيهء 46 .